Ô nhiễm môi trường biển do đâu, hậu quả và cách xử lý ?

Ô nhiễm môi trường biển là một trong những vấn đề quan trọng được chú ý trên toàn cầu hiện nay. Các thông tin, cảnh báo về hiện trạng này được tìm thấy khá phổ biến trên các báo đài và kênh truyền thông đại chúng. Tuy nhiên mối lo ngại về sức khỏe và chất lượng sống mà điều này đem đến vẫn không hề thuyên giảm theo thời gian. Vậy bạn đã thực sự biết rõ về vấn đề này hay chưa, hãy đọc bài viết dưới đây để cùng chúng tôi tìm hiểu sâu hơn nhé.

Ô nhiễm môi trường biển nặng nề ở Việt Nam

Ô nhiễm môi trường biển hầu như xảy ra ở tất cả những quốc gia có giáp biển trên địa cầu. Vậy môi trường biển ở Việt Nam liệu có an toàn hay không?

Ô nhiễm môi trường biển như thế nào ?

Ô nhiễm môi trường biển có thể nói là hiện tượng thay đổi thành phần và các chỉ số sinh hóa của nước biển theo chiều hướng tiêu cực. Hay nói dễ hiểu hơn, nước biển đã bị nhiễm bẩn (nhiễm độc) gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người cũng như phần lớn sinh vật sống dưới biển và vùng lân cận.

Bên cạnh chất lượng nguồn nước suy giảm khiến hệ sinh thái bị ảnh hưởng xấu, cảnh quan tự nhiên của biển cũng chịu tổn hại không ít. Ô nhiễm môi trường biển không những gây hại cho tự nhiên, những hệ quả của nó cũng tác động nặng nề đến nền kinh tế của con người.

Ô nhiễm môi trường biển ở Việt Nam có nghiêm trọng ?

Ô nhiễm môi trường biển hiển nhiên là một thực trạng nan giải tại Việt Nam, chúng ta có đường bờ biển kéo dài trên 3 nghìn cây số và ngành du lịch biển phát triển khá mạnh.

Hiện nay Việt Nam chúng ta đang đứng vị trí thứ tư trên thế giới về mức độ ô nhiễm biển do rác thải mà nặng nề nhất là rác thải nhựa. Phần lớn nạn rác thải nhựa đến từ lượng khách du lịch dồi dào đến các bãi biển hàng năm.

Bên cạnh đó, rác thải sinh hỏa cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra quá tải rác thải tại biển. Nước ta có tổng cộng 28 tỉnh thành giáp biển với số lượng rác thải sinh hoạt rắn lên đến hơn 38.500 tấn mỗi ngày.

Ở một số khu vực gần cửa sông và các thành phố lớn, hiện tượng tràn dầu (đọng dầu) trên bờ biển cũng đôi khi được ghi nhận. Tình trạng này không chỉ xảy ra tại Việt Nam mà thậm chí còn nghiêm trọng hơn ở các nước công nghiệp lớn trên thế giới, gây thiệt hại không nhỏ đến quá trình phát triển kinh tế xã hội toàn cầu.

Ô nhiễm môi trường biển có nguyên nhân từ đâu?

Ô nhiễm môi trường biển xảy ra do chịu tác động từ nhiều yếu tố khác nhau có thể đến từ tự nhiên hoặc là do con người. Có thể thấy những nguyên do đến từ con người được nhận biết dễ dàng hơn cả, tuy nhiên vẫn còn một số lý do khác được chúng tôi đề cập sau đây.

Ô nhiễm môi trường biển do yếu tố tự nhiên

Do phun trào núi lửa: Hoạt động địa chất tự nhiên dưới lòng đại dương như núi lửa ngầm cũng là một nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường biển. Nham thạch phun trào có thể gây chết hàng loạt các sinh vật biển và khiên chất lượng nguồn nước chuyển biến theo hướng tiêu cực.

Do Sạt lở: Sự bào mòn núi đồi ven biển theo thời gian dẫn đến sạt lở đất, cuốn theo các vật chất như đất đá, cây cối hay thậm chí là nhà cửa xuống đại dương gây ô nhiễm.

Do khoáng chất từ các con sông, suối: Hiện tượng những con sông bị ô nhiễm hay mang theo nhiều loại khoáng chất nguy hiểm như axen hay kim loại nặng cũng ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng nước của biển. Nồng độ khoáng chất quá cao cũng gây độc hại và làm chết các sinh vật dưới nước.

Do triều cường: triều cường làm nước biển và sông dâng cao lên khu vực sinh hoạt của người dân kéo theo các rác thải sinh hoạt và chất thải gây ô nhiễm nguồn nước.

Ô nhiễm môi trường biển do tác động của con người

Vứt rác bừa bãi: Hoạt động du lịch ngày càng phát triển mạnh mẽ khiến cho số lượng rác thải sinh hoạt gần các vùng gần biển tăng mạnh. Việc vứt rác thải một cách thiếu văn hóa sau khi vui chơi cũng chính là nguyên nhân chính gây ra vấn nạn ô nhiễm rác thải nhựa khó kiểm soát hiện nay.

Đánh bắt bừa bãi: Nạn đánh bắt cá trái pháp luật tại Việt Nam cũng đang trở thành một vấn đề đáng lên án và ngăn chặn. Các đối tượng đánh bắt cá trái phép không chỉ không tuân thủ các quy định về số lượng và kích cỡ thủy sản, chúng còn sử dụng những phương pháp đánh bắt nguy hiểm như châm điện hay thuốc độc để đánh bắt.

Cách đánh bắt này thường gây tê liệt trên diện rộng với số lượng sinh vật khá lớn, đôi khi số lượng cá chết quá nhiều không thể kiểm soát hết, số còn lại lênh đênh trong nước không được phát hiện nhiều ngày sẽ nổi lên bị phân hủy gây ô nhiễm nguồn nước.

Chất thải sinh hoạt: Các kênh rạch, sông suối gần khu dân cư thường bị vấy bẩn bởi rác thải sinh hoạt hàng ngày. Bên cạnh đó, những nhà máy, khu công nghiệp và khu đô thị cũng đổ các chất thải chưa xử lý ra sông ngòi với khối lượng hàng tấn. Đây là một trong những nguyên nhân nguy hiểm nhất dẫn đến ô nhiễm môi trường nước nói chung và ô nhiễm môi trường biển nói riêng.

Mất cân bằng hệ sinh thái: Hệ sinh thái nước lợ và rừng ngập mặn ở miền nam nước ta cần được bảo tồn tốt nhất. Khi môi trường này bị vấy bẩn, các loài sinh vật lưỡng cư sẽ mất đi môi trường sống, hệ sinh thái từ đó sẽ mất cân bằng gây ảnh hưởng đến cả thực vật và động vật.

Tràn dầu do hoạt động công nghiệp: công nghiệp khai thác dầu chủ yếu thường hoạt động trên vùng khơi, vì vậy việc tràn dầu ra biển thường khó tránh khỏi. Điều này có ảnh hưởng cực kỳ xấu đến mỹ quan và chất lượng nước ở biển.

Giao thông đường thủy: Những sự cố vụ tràn dầu trên biển số nhiều đến từ các vụ tai nạn giao thông tàu thuyền, các sự cố này gây tràn nhiên liệu và thậm chí nhiều rác thải khác như rác sinh hoạt xuống biển. Tai nạn tàu bè có thể xảy ra do thời tiết hoặc do sự thay đổi hướng chảy của dòng hải lưu.

Ô nhiễm môi trường biển nguy hại đến thế nào?

Ô nhiễm môi trường biển tại sao lại được quan tâm đến thế? Chính vì tầm quan trọng của nguồn nước và nguồn tài nguyên vô tận của đại dương, ô nhiễm biển đem đến cho con người rất nhiều phiền toái và hậu quả nghiêm trọng có thể kể đến.

Phá hoại mỹ quan thiên nhiên khiến doanh thu du lịch suy giảm, chi phí cải tạo tăng cao ngành kinh tế du lịch bị ảnh hưởng nặng nề. Theo ước tính ngành du lịch biển nước ta có nguy cơ suy giảm 70 triệu USD doanh thu mỗi năm do tình trạng này.

Thu hẹp môi trường sống dưới nước gây suy thoái đa dạng sinh học biển. Hệ san hô bị suy thoái, hải sản gần bờ dần biến mất và gây tuyệt chủng vài loài sinh vật quý hiếm (có tới 80% các rạn san hô tại nước ta đang được đặt trong tình trạng rủi ro).

Vận chuyển đường thủy gặp nhiều khó khăn trở ngại hơn, các máy móc thiết bị vận hành cho ngành công nghiệp khai thác biển có thể gặp sự cố hỏng hóc do ô nhiễm.

Tác động tiêu cực đến nền kinh tế – kìm hãm sự phát triển của kinh tế biển (gồm cả ngành chăn nuôi hải sản và các ngành liên quan khác)

Ô nhiễm môi trường biển và các biện pháp hạn chế

Ô nhiễm môi trường biển tuy là vấn đề gây đau đầu bậc nhất đối với con người hiện nay, tuy nhiên không phải không có phương pháp khắc phục. Nước ta nói riêng hiện nay cũng đang cố gắng thực hiện những phương pháp khả thi nhất để đối phó với tình trạng này.

Ô nhiễm môi trường biển khắc phục bằng cách kiểm soát các hoạt động khai thác

Kiểm soát các hoạt động trên môi trường biển là cách tốt nhất nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường biển, bằng cách chỉnh đốn các hoạt động tuần tra và kiểm tra nghiêm ngặt hoạt động đánh cá trái phép.

Nghiêm cấm và xử phạt nghiêm khắc các hành vi đánh bắt thủy hải sản bằng chích điện và hóa chất độc hại. Hành động này có thể làm rối loạn và suy giảm sự phong phú hệ sinh thái dưới đại dương, thậm chí còn gây tuyệt chủng các động vật quý hiếm.

Tiến hành quy hoạch có tổ chức các hoạt động khai thác thủy hải sản theo quy mô, theo cụm, theo làng nghề, tránh tình trạng đánh bắt tràn lan không kiểm soát như hiện nay.

Ô nhiễm môi trường biển khắc phục bằng cách đầu tư vào vấn đề môi trường

Khuyến khích và trợ cấp xây dựng thêm hệ thống xử lý rác, nước thải tại các đường dẫn thải ra sông ngòi. Kiểm định chất lượng chặt chẽ trước khi đưa vào sử dụng nhằm đảm bảo chắc chắn hiệu quả.

Đánh yếu tố kinh tế vào các doanh nghiệp bằng các khoản phí phạt như gây ô nhiễm, xả thải, không tuân thủ quy định về chất lượng trong xử lý rác thải, thu hồi giấy phép khai thác.

Đầu tư xây dựng, lắp đặt hệ thống quan trắc theo dõi và đánh giá chất lượng nước để cân đo mức độ nguy hiểm của ô nhiễm để xử lý kịp thời.

Đầu tư phát triển nghiêm túc cho ngành nghiên cứu sinh thái sinh vật và môi trường biển.

Ô nhiễm môi trường biển khắc phục bằng việc tuyên truyền

Tổ chức tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường bằng các chiến dịch xã hội bổ ích như dọn rác bờ biển, gom rác trên sông bằng tàu bè, tận dụng sức ảnh hưởng của mạng xã hội để đưa các chiến dịch trở nên rộng rãi hơn.

Phối hợp chung tay giữa các khu vực lân cận, các tỉnh thành và các quốc gia gần nhau để đạt được sức mạnh và hiệu quả bảo vệ môi trường tốt nhất. Liên kết giữa các doanh nghiệp và các ngành công nghiệp khác nhau trong công cuộc giảm thiểu ô nhiễm môi trường biển cũng là phương pháp khá tốt, vừa có thể hạn chế chi phí cho các hoạt động riêng lẻ.

Ô nhiễm môi trường biển không thể tự biến mất nếu chúng ta không chung tay góp sức đẩy lùi tình trạng này. Ý thức của mỗi công dân là rất quan trọng, vậy nên hãy góp sức dù là những hành động nhỏ nhất để bảo vệ môi trường nhé.